ریسک به ریوارد چیست؟ فرمول محاسبه و نسبت مناسب با مثال
ریسک به ریوارد (Risk to Reward) نسبتی است که نشان می‌دهد در یک معامله برای به دست آوردن هر واحد سود احتمالی، چند واحد ضرر احتمالی را می‌پذیرید. برای محاسبه آن، فاصله قیمت ورود تا حد ضرر را با فاصله قیمت ورود تا حد سود مقایسه می‌کنید؛ اگر ریسک ۵ دلار و سود هدف ۱۰ دلار باشد، نسبت ۱ به ۲ است.
این عدد ساده تعیین می‌کند با چه درصد بردی می‌توانید در بلندمدت سودآور بمانید. در این راهنما فرمول ریسک به ریوارد را با مثال خرید و فروش می‌بینید، می‌فهمید نسبت‌های ۱ به ۲ و ۱ به ۳ چه وین‌ریتی لازم دارند و یاد می‌گیرید این نسبت را پیش از هر معامله روی چارت بسنجید.
نکات کلیدی این مقاله
- نسبت ریسک به بازده = فاصله ورود تا حد ضرر در برابر فاصله ورود تا حد سود.
- با نسبت ۱ به ۲، حتی اگر فقط حدود ۳۴ درصد معاملات سودده باشند، در بلندمدت ضرر نمی‌کنید (بدون احتساب کارمزد).
- نسبت بالاتر همیشه بهتر نیست؛ هدف دورتر دیرتر لمس می‌شود و وین‌ریت را پایین می‌آورد.
- حد ضرر و حد سود را از ساختار نمودار بگیرید و برای زیبا شدن نسبت، آن‌ها را جابه‌جا نکنید.
- ابزار Long Position و Short Position در چارت، این نسبت را خودکار حساب می‌کند.
ریسک به ریوارد چیست؟
در هر معامله دو عدد را باید پیش از ورود بدانید: اگر اشتباه کرده باشید چقدر از دست می‌دهید و اگر درست گفته باشید چقدر به دست می‌آورید. نسبت این دو عدد را ریسک به ریوارد یا نسبت ریسک به بازده می‌نامند. در منابع انگلیسی به آن Risk/Reward Ratio یا R:R می‌گویند و تعریف سایت Investopedia از این مفهوم هم بر همین مقایسه سود بالقوه و زیان بالقوه تکیه دارد.
بیشتر معامله‌گران نسبت را به شکل «۱ به X» می‌نویسند؛ عدد اول همیشه ریسک است. پس نسبت ۱ به ۳ یعنی برای هر ۱ واحد ریسک، ۳ واحد سود هدف گرفته‌اید. بعضی منابع ترتیب را برعکس می‌نویسند (Reward to Risk)، برای همین موقع خواندن هر مطلب، اول ببینید کدام عدد ریسک است.
یک مفهوم کمکی هم به کارتان می‌آید: R. وقتی می‌گوییم ریسک هر معامله ۱R است، یعنی همان مبلغی که اگر حد ضرر بخورد از دست می‌رود. معامله‌ای که ۲R سود بدهد، دو برابر مبلغ ریسک‌شده سود داده است. با این واحد، معامله‌های با اندازه‌های مختلف را راحت‌تر با هم مقایسه می‌کنید.
فرمول محاسبه ریسک به ریوارد
فرمول در پوزیشن خرید (لانگ) این است:
- ریسک = قیمت ورود − قیمت حد ضرر
- ریوارد = قیمت حد سود − قیمت ورود
- نسبت = ریسک ÷ ریوارد (یا به شکل «۱ به ریوارد÷ریسک»)
مثال فرضی: ورود در قیمت ۱۰۰ دلار، حد ضرر در ۹۵ و حد سود در ۱۱۰. ریسک ۵ دلار و ریوارد ۱۰ دلار است، پس نسبت این معامله ۱ به ۲ است.
محاسبه در پوزیشن فروش (شورت)
در شورت جای حد ضرر و حد سود عوض می‌شود: حد ضرر بالای قیمت ورود است و حد سود پایین آن. فرض کنید در قیمت ۲٬۰۰۰ دلار شورت می‌گیرید، حد ضرر را ۲٬۰۴۰ و حد سود را ۱٬۸۸۰ می‌گذارید (اعداد فرضی). ریسک ۴۰ دلار و ریوارد ۱۲۰ دلار است؛ یعنی نسبت ۱ به ۳.
چرا با درصد هم می‌شود حساب کرد؟
چون نسبت، واحد ندارد. اگر حد ضرر ۲ درصد زیر ورود و حد سود ۵ درصد بالای آن باشد، نسبت ۱ به ۲٫۵ است؛ فرقی نمی‌کند قیمت دارایی ۱ دلار باشد یا ۱۰۰٬۰۰۰ دلار. این نکته وقتی چند بازار را با هم دنبال می‌کنید کار را ساده می‌کند.
ریسک به ریوارد ۱ به ۲ و ۱ به ۳ یعنی چه؟
مهم‌ترین کاربرد ریسک به ریوارد این است که بگوید چه درصدی از معامله‌ها باید سودده باشند تا سرمایه کم نشود. فرمول این «وین‌ریت سر به سر» ساده است: ۱ ÷ (۱ + R). جدول زیر را بدون احتساب کارمزد و اسلیپیج حساب کرده‌ایم:
| ریسک به ریوارد | حداقل وین‌ریت برای سر به سر | از هر ۱۰ معامله، حداقل معامله سودده |
|---|---|---|
| ۱ به ۱ | ۵۰٪ | ۵ |
| ۱ به ۱٫۵ | ۴۰٪ | ۴ |
| ۱ به ۲ | حدود ۳۳٫۳٪ | ۴ (۳ معامله کمی کمتر از سر به سر است) |
| ۱ به ۳ | ۲۵٪ | ۳ (۲٫۵ دقیقا سر به سر است) |
پس ریسک به ریوارد ۱ به ۲ یعنی می‌توانید از هر سه معامله دو تا را ببازید و باز هم کمابیش سر به سر بمانید. همین نکته است که باعث می‌شود معامله‌گرهای حرفه‌ای با وین‌ریت ۴۰ درصد هم سودآور باشند.
وین‌ریت بالا به‌تنهایی چیزی را ثابت نمی‌کند. معامله‌گری که ۸۰ درصد معاملاتش سودده است اما سودهای کوچک و ضررهای بزرگ دارد، ممکن است در کل ضرر کند.
رابطه ریسک به ریوارد و وین ریت: امید ریاضی
برای دیدن تصویر کامل، باید این نسبت را کنار وین‌ریت بگذارید. نتیجه را «امید ریاضی» یا Expectancy می‌گویند: میانگین سود یا ضرر هر معامله بر حسب R. فرمول آن این است: (وین‌ریت × R) − (۱ − وین‌ریت).
| وین‌ریت | ۱ به ۱ | ۱ به ۲ | ۱ به ۳ |
|---|---|---|---|
| ۳۰٪ | −۰٫۴R | −۰٫۱R | +۰٫۲R |
| ۴۰٪ | −۰٫۲R | +۰٫۲R | +۰٫۶R |
| ۵۰٪ | ۰ | +۰٫۵R | +۱R |
| ۶۰٪ | +۰٫۲R | +۰٫۸R | +۱٫۴R |
عدد مثبت یعنی سیستم در بلندمدت پول می‌سازد. برای مثال با وین‌ریت ۴۰ درصد و نسبت ۱ به ۲، هر معامله به طور میانگین ۰٫۲R سود دارد. اگر ریسک هر معامله ۱۰ دلار باشد، بعد از ۱۰۰ معامله انتظار حدود ۲۰۰ دلار سود دارید (فرضی، بدون کارمزد).
وین‌ریت واقعی خودتان را فقط با ثبت معاملات می‌فهمید. اگر هنوز ژورنال ندارید، با ژورنال‌نویسی شروع کنید. برای تخمین وین‌ریت پیش از معامله واقعی هم می‌توانید از بک‌تست در تریدینگ ویو کمک بگیرید.
چگونه ریسک به ریوارد را روی چارت محاسبه کنیم؟
لازم نیست هر بار ماشین‌حساب باز کنید. در تریدینگ ویو و چارت بایتیکل ابزاری به نام Long Position (برای خرید) و Short Position (برای فروش) هست که با سه کلیک، ورود و حد ضرر و حد سود را روی نمودار می‌کشد و نسبت را کنار جعبه نشان می‌دهد. ترتیب درست کار این است:
- نقطه ورود را مشخص کنید. ورود باید دلیل داشته باشد؛ مانند واکنش قیمت به یکی از سطوح حمایت و مقاومت یا شکست یک الگو.
- حد ضرر را روی ساختار نمودار بگذارید. جایی که اگر قیمت به آن برسد، ایده معامله دیگر معتبر نیست. روش‌های مختلف تعیین حد ضرر را با مثال آورده‌ایم.
- حد سود منطقی پیدا کنید. بیشتر وقت‌ها نزدیک‌ترین مقاومت در خرید یا نزدیک‌ترین حمایت در فروش. هدفی که چارت اجازه رسیدن به آن را نمی‌دهد، فقط نسبت را روی کاغذ خوب نشان می‌دهد.
- نسبت را بخوانید و تصمیم بگیرید. اگر نسبت از حداقل سیستم شما کمتر بود، معامله را رها کنید.
- حجم پوزیشن را از روی ریسک بسازید. مبلغ ریسک ثابت را بر فاصله حد ضرر تقسیم کنید. فرمول کامل را در بحث مدیریت سرمایه در ترید ببینید.
ریسک به ریوارد مناسب چقدر است؟
عدد جادویی وجود ندارد، اما بسیاری از معامله‌گران حداقل ۱ به ۱٫۵ تا ۱ به ۲ را مبنا می‌گذارند. انتخاب درست به سبک معامله شما بستگی دارد:
| سبک معامله | نسبت رایج | وین‌ریت معمول | نکته |
|---|---|---|---|
| اسکالپ | ۱ به ۱ تا ۱ به ۱٫۵ | بالا | کارمزد سهم بزرگی از سود را می‌خورد |
| معاملات روزانه | ۱ به ۱٫۵ تا ۱ به ۲ | متوسط | به سطوح روزانه و ساعت‌های پرحجم حساس است |
| سوئینگ | ۱ به ۲ تا ۱ به ۳ یا بیشتر | متوسط تا پایین | صبر بیشتری می‌خواهد و حد ضرر بازتر است |
| دنبال کردن روند | ۱ به ۳ به بالا | پایین | بیشتر معاملات کوچک می‌بازند و چند معامله بزرگ جبران می‌کند |
ستون وین‌ریت توصیفی است و برای هر معامله‌گر فرق می‌کند. اگر هنوز نمی‌دانید کدام سبک به شما می‌خورد، مروری بر استراتژی‌های ترید ارز دیجیتال به انتخاب کمک می‌کند.
اشتباه‌های رایج در استفاده از این نسبت
- جابه‌جا کردن حد ضرر برای قشنگ شدن نسبت. حد ضرر را نزدیک‌تر می‌گذارند تا نسبت ۱ به ۴ شود و بعد با نوسان عادی بازار حد ضرر می‌خورد.
- هدف‌های غیرواقعی. حد سودی که پشت سه مقاومت قوی قرار دارد، احتمال لمس کمی دارد.
- نادیده گرفتن کارمزد. در معاملات کوتاه‌مدت، کارمزد ورود و خروج می‌تواند نسبت ۱ به ۱٫۵ را در عمل به ۱ به ۱٫۲ برساند.
- بستن زودهنگام سود. اگر نقشه شما ۱ به ۲ بود اما همیشه در ۱R خارج می‌شوید، نسبت واقعی‌تان ۱ به ۱ است.
- حساب نکردن اهرم. در معاملات اهرم‌دار ممکن است قیمت لیکوئید پیش از حد ضرر برسد.
ریسک به ریوارد در معاملات اهرم‌دار
اهرم این نسبت را تغییر نمی‌دهد؛ فاصله‌ها روی نمودار همان‌اند. چیزی که تغییر می‌کند اندازه سود و زیان دلاری و فاصله تا قیمت لیکوئید است. پیش از باز کردن پوزیشن فیوچرز مطمئن شوید حد ضرر شما خیلی زودتر از قیمت لیکوئید فعال می‌شود. رابطه لوریج و لیکوئید شدن را با مثال عددی جداگانه باز کرده‌ایم.
تمرین روی چارت بایتیکل
در چارت بایتیکل ابزار Long Position و Short Position در نوار ابزار ترسیم هست و نسبت را همان لحظه نشان می‌دهد. با قابلیت بازپخش (Replay) هم می‌توانید روی داده‌های گذشته معامله فرضی بگیرید و ببینید هدف‌هایتان چند بار واقعا لمس می‌شوند. اگر هنوز نمی‌دانید چقدر ریسک برایتان قابل تحمل است، تست ریسک‌پذیری بایتیکل را هم انجام دهید. بایتیکل سفارشی در صرافی ثبت نمی‌کند و اتصال به صرافی به‌زودی اضافه می‌شود؛ پس این ابزارها برای تحلیل و برنامه‌ریزی‌اند.
محاسبه ریسک به ریوارد روی چارت بایتیکل
سؤالات متداول
ریسک به ریوارد چیست به زبان ساده؟
نسبت ضرر احتمالی به سود احتمالی یک معامله است. اگر با ورود به یک معامله حاضر باشید ۱ دلار ضرر کنید تا ۲ دلار سود بگیرید، ریسک به ریوارد شما ۱ به ۲ است.
ریسک به ریوارد چگونه محاسبه می‌شود؟
در خرید، فاصله ورود تا حد ضرر (ریسک) را با فاصله حد سود تا ورود (ریوارد) مقایسه کنید. با ورود ۱۰۰، حد ضرر ۹۵ و حد سود ۱۱۰، ریسک ۵ و ریوارد ۱۰ است و نسبت ۱ به ۲ می‌شود.
ریسک به ریوارد ۱ به ۳ خوب است؟
روی کاغذ بله، چون با وین‌ریت ۲۵ درصد هم سر به سر می‌شوید. اما اگر هدف ۳R در ساختار نمودار منطقی نباشد، وین‌ریت آن‌قدر پایین می‌آید که مزیت نسبت از بین می‌رود.
بهترین ریسک به ریوارد برای ترید چند است؟
عدد ثابتی وجود ندارد. بسیاری از معامله‌گران حداقل ۱ به ۱٫۵ تا ۱ به ۲ را مبنا قرار می‌دهند و آن را با وین‌ریت واقعی خودشان، که از ژورنال یا بک تست به دست می‌آید، می‌سنجند.
ریسک به ریوارد در تریدینگ ویو کجاست؟
در نوار ابزار سمت چپ، ابزارهای Long Position و Short Position را انتخاب کنید. بعد از کشیدن جعبه، نسبت ریسک به ریوارد (Risk/Reward Ratio) کنار آن نمایش داده می‌شود. همین ابزار در چارت بایتیکل هم هست.
آیا اهرم روی ریسک به ریوارد اثر دارد؟
نسبت تغییر نمی‌کند، اما مبلغ سود و زیان بزرگ‌تر می‌شود و قیمت لیکوئید ممکن است به حد ضرر نزدیک شود. حجم را طوری انتخاب کنید که ضرر در حد ضرر، از سقف ریسک هر معامله بیشتر نشود.
جمع‌بندی
ریسک به ریوارد ساده‌ترین ابزاری است که معامله‌گر را از قمار دور می‌کند. وقتی پیش از ورود می‌دانید چقدر ریسک می‌کنید و چه هدفی دارید، می‌توانید با وین‌ریت معمولی هم در بلندمدت سودآور بمانید. حد ضرر را از ساختار نمودار بگیرید، هدف را واقع‌بینانه بگذارید و ریسک به ریوارد را کنار وین‌ریت واقعی خودتان بسنجید.
این مطلب آموزشی است و توصیه به خرید، فروش یا نگهداری هیچ دارایی‌ای نیست.
سلب مسئولیت و شفافیت در بایتیکل
تمامی مطالب منتشر شده در بلاگ آموزشی بایتیکل، اعم از تحلیل‌های بازار، بررسی پروژه‌ها، اخبار و معرفی پتانسیل‌های دنیای کریپتوکارنسی، صرفاً با رویکرد آموزشی و اطلاع‌رسانی تهیه شده‌اند. تیم تحریریه بایتیکل تأکید می‌کند که این محتواها به هیچ عنوان «توصیه مستقیم خرید و فروش» یا «سیگنال سرمایه‌گذاری» محسوب نمی‌شوند.
با توجه به نوسانات شدید و ریسک‌های ذاتی بازارهای مالی، مسئولیت نهایی هرگونه تصمیم‌گیری اقتصادی، سود یا ضرر احتمالی، به‌طور کامل بر عهده شخص کاربر است. ما اکیداً توصیه می‌کنیم پیش از هرگونه مشارکت مالی، تحقیقات شخصی خود را (DYOR) تکمیل کرده و در صورت نیاز با مشاوران دارای صلاحیت مشورت کنید.
