بانک مرکزی برداشت پول از صرافی ها را بست! داستان چیست؟

بانک مرکزی با ابلاغیه‌ای به بانک‌ها، دسترسی وب‌سرویس تسویه و برداشت غیرحضوری نوبیتکس و چهار صرافی رمزارزی دیگر را از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر مسدود کرد. این محدودیت برای یک بازه ۳ روزه اعلام شده، اما به دلیل حجم بالای درخواست‌ها و کندی سیستم‌های سنتی پایا و ساتنا، تسویه ریالی کاربران احتمالاً با تأخیر چندروزه مواجه خواهد شد.

اصل تصمیم بانک مرکزی چیست و چه اثری دارد؟

• قطع دسترسی وب‌سرویس تسویه: بانک مرکزی مسیر خودکار و سریع واریز ریال به حساب کاربران را بسته است.
• تأخیر در برداشت ریالی: پلتفرم‌ها برای انجام تسویه‌ها ناچار به استفاده از روش‌های دستی و سنتی بانکی هستند که ظرفیت پردازش حجم بالای تراکنش‌ها را ندارد. این موضوع صف‌های طولانی برداشت تومانی ایجاد می‌کند.
• ادامه‌دار بودن تأخیر: حتی پس از پایان دوره ۳ روزه، به دلیل انباشت درخواست‌های معوق، بازگشت واریزها به روال عادی زمان‌بر خواهد بود.

واکنش نوبیتکس: پشت‌پرده ماجرا چیست؟

نوبیتکس بلافاصله با انتشار بیانیه‌ای به این اقدام اعتراض کرد و دلیل فشارهای اخیر را به دو موضوع اصلی مرتبط دانست:

• مقاومت در برابر ارائه اطلاعات کاربران: نوبیتکس اعلام کرد بخش عمده این فشارها به دلیل پافشاری بر حفظ حریم خصوصی کاربران است. این صرافی تأکید کرده تا زمانی که هدف دریافت داده‌ها، حدود دسترسی و نهاد مسئول حفاظت از اطلاعات شفاف نشود، دیتابیس کاربران را واگذار نمی‌کند.
• رد ادعای تخلف در ساعات کاری: نهادهای نظارتی مسئله نقض ساعات فعالیت بازار را مطرح کرده‌اند، اما نوبیتکس اعلام کرده تمامی بازگشایی‌ها و توقف‌های معاملاتی مطابق دستورات رسمی مراجع بوده و مستندات آن را ارائه خواهد داد.
• اعتراض به بلوکه کردن نقدینگی: نوبیتکس تأکید کرده در شرایط تورمی و حساس اقتصادی، محروم کردن مردم از دسترسی آزاد به دارایی‌های نقدی‌شان با هیچ توجیهی قابل پذیرش نیست.

تکلیف دارایی کاربران چیست؟ (کریپتو در برابر ریال)

برای کاربران این تفکیک فنی بسیار مهم است:

• دارایی و برداشت رمزارزی کاملاً امن و فعال است: تصمیم بانک مرکزی تنها کانال بانکی ریال را هدف گرفته است. کیف‌پول‌های رمزارزی و امکان انتقال تتر، بیت‌کوین و سایر ارزها به کیف‌پول‌های شخصی بدون مشکل ادامه دارد.
• موجودی ریالی از بین نرفته است: وجوه تومانی در حساب کاربری محفوظ است و مسئله فقط به زمان تسویه و واریز بین‌بانکی مربوط می‌شود.

وضعیت سایر صرافی‌ها

• بیت‌پین: اعلام کرده گزارش‌های مربوط به محدودیت وب‌سرویس برداشت را دریافت کرده و در حال بررسی پیامدهای آن است.
• تبدیل: اعلام کرده نامش در فهرست صرافی‌های مشمول این محدودیت نیست و تمامی خدمات واریز، برداشت تومانی و رمزارزی آن طبق روال عادی برقرار است.
• نام ۴ پلتفرم دیگر: بانک مرکزی هنوز فهرست رسمی صرافی‌های مشمول این محدودیت را به‌طور عمومی منتشر نکرده است.

برای کاربرانی که در این پلتفرم‌ها فعالیت دارند، منطقی‌ترین اقدام حفظ آرامش و پرهیز از لغو و ثبت مکرر درخواست‌های تسویه ریالی است، چرا که ثبت دوباره تنها جایگاه کاربر را در صف نوبت بانکی عقب می‌اندازد. در صورت نیاز به جابه‌جایی سریع سرمایه، انتقال رمزارزی به کیف‌پول‌های شخصی همچنان سریع‌ترین و در دسترس‌ترین گزینه است.

جمع‌بندی

بانک مرکزی با مسدودسازی وب‌سرویس‌های تسویه برای نوبیتکس و چهار پلتفرم رمزارزی دیگر از ساعت ۱۶ دوشنبه ۲۰ مهر، فرآیند خودکار واریز ریال را متوقف کرد. هرچند این ابلاغیه برای یک دوره سه‌روزه صادر شده، اما به‌دلیل ظرفیت محدود سامانه‌های سنتی پایا و ساتنا برای پرداخت دستی، انباشت صف درخواست‌ها باعث تأخیر و اختلال چندروزه در تسویه تومانی کاربران خواهد شد.

نوبیتکس در بیانیه اعتراضی خود، ریشه اصلی این فشارها را پافشاری بر حفظ حریم خصوصی و خودداری از تحویل دیتابیس کاربران بدون شفافیت در اهداف، حدود دسترسی و مسئولیت حفاظت از داده‌ها اعلام کرد. این صرافی همچنین ادعای تخلف پیرامون ساعات فعالیت بازار را رد کرد و یادآور شد که توقف دسترسی مردم به سرمایه‌شان در شرایط شکننده اقتصادی توجیه‌پذیر نیست.

از دیدگاه فنی، این تصمیم فقط شبکه بانکی ریالی را هدف گرفته و هیچ خطری برای اصل دارایی‌های کاربران وجود ندارد. موجودی تومانی در حساب‌ها محفوظ است و کلیه دارایی‌های رمزارزی بر بستر بلاکچین در امنیت کامل قرار دارند؛ بنابراین عملیات واریز، معامله و برداشت رمزارز به مقصد کیف‌پول‌های شخصی کاملاً فعال است و بدون مانع انجام می‌شود.

این محدودیت هنوز سراسری نبوده و در حالی که نوبیتکس و چند پلتفرم درگیر شده‌اند، صرافی‌هایی مثل تبدیل اعلام کرده‌اند مشمول این طرح نیستند. در این وضعیت، منطقی‌ترین راهبرد برای کاربران پرهیز از تصمیمات هیجانی، خودداری از لغو و ثبت دوباره تسویه‌های تومانی جهت حفظ نوبت در صف بانکی، و در صورت نیاز، انتقال دارایی‌های حساس به کیف‌پول‌های شخصی است.