آزمون ریسک سرمایه گذاری؛ معرفی تست‌های Oxford Risk و HSBC و Manulife و IMI

آزمون ریسک سرمایه گذاری پرسشنامه‌ای است که با سؤال درباره هدف، افق زمانی، درآمد، تجربه و واکنش شما به ضرر، سطح تحمل ریسک (Risk Tolerance) شما را مشخص می‌کند و شما را در یکی از دسته‌های محافظه‌کار، متعادل یا ریسک‌پذیر قرار می‌دهد. نتیجه آن کمک می‌کند ترکیب سبد و سهم دارایی‌های پرنوسان مثل رمزارز را منطقی‌تر انتخاب کنید.

در این مطلب می‌گوییم آزمون ریسک چه چیزی را می‌سنجد، آزمون‌های شناخته‌شده مثل Oxford Risk و HSBC و Manulife و IMI چه رویکردی دارند و یک پرسشنامه کوتاه ده‌سؤالی هم آورده‌ایم که همین الان با آن سطح ریسک‌پذیری خودتان را تخمین بزنید. این پرسشنامه آموزشی است و جای ارزیابی رسمی مشاور مالی را نمی‌گیرد.

آزمون ریسک سرمایه گذاری چیست

آزمون ریسک یا پرسشنامه سنجش ریسک (Risk Profiling Questionnaire) ابزاری است که بانک‌ها و شرکت‌های مدیریت دارایی پیش از پیشنهاد سبد سرمایه‌گذاری از مشتری می‌خواهند. هدف این است که پیشنهاد با شرایط واقعی فرد جور باشد نه با حدس فروشنده.

آزمون خوب دو بعد را جدا می‌سنجد.

• ظرفیت ریسک (Risk Capacity) یعنی اگر بخشی از سرمایه از دست برود زندگی شما چقدر آسیب می‌بیند. درآمد ثابت، پس‌انداز اضطراری، بدهی و افق زمانی اینجا مهم است
• تمایل به ریسک (Risk Appetite) یعنی وقتی ارزش سبد ۲۰ درصد پایین آمد چه احساسی دارید و چه می‌کنید. این بخش رفتاری و روانی است

کسی که تمایل زیادی به ریسک دارد ولی ظرفیتش کم است باید محتاط‌تر از احساسش سرمایه‌گذاری کند.

آزمون ریسک آکسفورد (Oxford Risk)

Oxford Risk یک شرکت بریتانیایی در حوزه مالی رفتاری (Behavioural Finance) است که برای بانک‌ها و مشاوران مالی ابزار سنجش شخصیت مالی می‌سازد. رویکرد این ابزارها این است که علاوه بر میزان ریسک‌پذیری، رفتار و هیجان فرد در موقعیت‌های مالی را هم بسنجند. آزمون ریسک آکسفورد که پیش‌تر در بایتیکل معرفی شده بود سه کار انجام می‌داد.

• سنجش میزان ریسکی که پیش از سرمایه‌گذاری می‌توانید بپذیرید
• تحلیل شخصیت سرمایه‌گذار و واکنش‌های هیجانی شما در موقعیت‌های مختلف بازار
• کمک به تدوین استراتژی سرمایه‌گذاری بر اساس نقاط قوت و ضعف ریسک‌پذیری

آزمون ریسک HSBC

HSBC یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های بانکی جهان با دفتر مرکزی در لندن است. بانک‌های بزرگ از جمله HSBC پیش از ارائه خدمات مدیریت ثروت از مشتری پرسشنامه سنجش ریسک می‌گیرند تا محصول مناسب پیشنهاد دهند. تمرکز این نوع آزمون‌ها روی سه نتیجه است.

• مدیریت هوشمندانه پرتفوی و تنوع‌بخشی متناسب با ریسک
• کاهش نگرانی مالی با شناخت ریسک‌هایی که پذیرفته‌اید
• تدوین برنامه سرمایه‌گذاری بلندمدت بر اساس نتیجه آزمون

آزمون ریسک Manulife

Manulife Financial یک شرکت بزرگ بیمه و خدمات مالی کانادایی با دفتر مرکزی در تورنتو است. پرسشنامه‌های پروفایل سرمایه‌گذار این نوع شرکت‌ها بیشتر روی تعادل ریسک و بازده تمرکز دارند. نتیجه این آزمون به این کارها می‌آید.

• بهتر دیدن ریسک‌های مختلف یک تصمیم مالی
• آمادگی برای بحران‌های مالی و برنامه کاهش خسارت
• ایجاد تعادل بین ریسک و بازده در انتخاب دارایی‌ها

آزمون ریسک IMI

آزمون IMI که در صفحه سابق بایتیکل معرفی شده بود روی سؤال‌های هدفمند برای تعیین سطح تحمل ریسک تمرکز داشت. هدف آن بهبود مدیریت دارایی‌ها، شناسایی نقاط قوت و ضعف سرمایه‌گذار و کمک به ساختن استراتژی پایدار و بلندمدت بود.

مقایسه رویکرد آزمون‌های ریسک

پرسشنامه کوتاه سنجش ریسک‌پذیری

این ده سؤال را جواب دهید و امتیاز هر جواب را جمع بزنید. گزینه الف یک امتیاز، ب دو امتیاز و ج سه امتیاز دارد. این پرسشنامه را تیم تحریریه بایتیکل بر اساس محورهای رایج آزمون‌های ریسک ساخته و نسخه رسمی هیچ‌کدام از آزمون‌های بالا نیست.

1. این پول را کی لازم دارید؟ الف کمتر از یک سال. ب بین یک تا پنج سال. ج بیشتر از پنج سال
2. درآمد ماهانه شما چقدر ثابت است؟ الف نامنظم. ب نسبتا ثابت. ج ثابت و مطمئن
3. پس‌انداز اضطراری چند ماه هزینه زندگی را پوشش می‌دهد؟ الف کمتر از سه ماه. ب سه تا شش ماه. ج بیشتر از شش ماه
4. اگر ارزش سبد در یک ماه ۲۰ درصد کم شود چه می‌کنید؟ الف همه را می‌فروشم. ب صبر می‌کنم. ج بیشتر می‌خرم
5. کدام را ترجیح می‌دهید؟ الف سود کم ولی مطمئن. ب سود متوسط با نوسان متوسط. ج احتمال سود زیاد با نوسان زیاد
6. تجربه شما در بازارهای مالی چقدر است؟ الف هیچ یا کمتر از یک سال. ب یک تا سه سال. ج بیشتر از سه سال
7. چند درصد کل دارایی‌تان را می‌خواهید سرمایه‌گذاری کنید؟ الف بیشتر از نیمی از دارایی. ب بین یک چهارم تا نیم. ج کمتر از یک چهارم
8. بدهی یا قسط سنگین دارید؟ الف بله و زیاد. ب کمی. ج ندارم
9. وقتی خبر بد درباره بازار می‌شنوید چه حسی دارید؟ الف اضطراب شدید. ب کمی نگرانی. ج آن را فرصت می‌بینم
10. هدف اصلی شما چیست؟ الف حفظ ارزش پول در برابر تورم. ب رشد متعادل. ج رشد سریع

بعد از آزمون ریسک چه کنیم

1. نتیجه را بنویسید و تاریخ بزنید تا سال بعد مقایسه کنید
2. سهم هر دارایی را بر اساس دسته‌تان تعیین کنید و سبد فعلی را با آن مقایسه کنید
3. برای هر معامله حداکثر ریسک را مشخص کنید. قاعده رایج یک تا دو درصد سرمایه در هر معامله است
4. حد ضرر را قبل از ورود بگذارید و به آن پایبند باشید
5. اگر سرمایه بزرگ است با یک مشاور مالی دارای مجوز مشورت کنید

اصول تعیین ریسک هر معامله را در مطلب مدیریت سرمایه در ترید و اثر هیجان بر تصمیم را در مطلب روانشناسی ترید آورده‌ایم.

ابزارهای بایتیکل برای اجرای نتیجه آزمون

نتیجه آزمون وقتی فایده دارد که در عمل اجرا شود. این ابزارها در بایتیکل به همین کار می‌آید.

• چند سبد سرمایه‌گذاری جدا (Multiple Portfolios) و نمای تخصیص دارایی‌ها برای دیدن اینکه سبد شما با دسته ریسکتان جور است یا نه
• ماشین‌حساب حجم پوزیشن، سود مرکب و بازده سرمایه برای حساب کردن ریسک هر تصمیم
• هشدار قیمت با ارسال به تلگرام و پیامک و تماس تا حد ضرر را از دست ندهید
• معاملات آزمایشی (Paper Trading) برای تجربه نوسان بدون پول واقعی
• پرتفولیو ادوایزر (AI Portfolio Advisor) یعنی دستیار هوش مصنوعی آنالیز سبد که به‌زودی اضافه می‌شود

سبد خود را در بایتیکل بسازید

اشتباهات رایج درباره ریسک‌پذیری

• یکی گرفتن ریسک‌پذیری با شجاعت یا جسارت
• انجام آزمون در روزهای اوج بازار که همه احساس ریسک‌پذیری دارند
• نادیده گرفتن بدهی و هزینه‌های ثابت در محاسبه ظرفیت ریسک
• تکرار نکردن آزمون بعد از تغییر شغل یا ازدواج یا بازنشستگی

جمع‌بندی

آزمون ریسک سرمایه گذاری قبل از هر تصمیم مالی بزرگ لازم است چون ظرفیت و تمایل شما به ریسک را جدا از هیجان بازار نشان می‌دهد. آزمون‌های Oxford Risk و HSBC و Manulife و IMI رویکردهای مختلفی دارند ولی همه همین دو بعد را می‌سنجند. پرسشنامه این صفحه را هر سال دوباره پر کنید و سبد و حجم معاملات را با نتیجه آن تنظیم کنید.

منابع

• وب‌سایت رسمی Oxford Risk
• وب‌سایت رسمی گروه HSBC
• وب‌سایت رسمی Manulife Financial
• صفحه‌های سابق آزمون‌های ریسک بایتیکل در bitycle.com بررسی‌شده در ۱۹ آبان ۱۴۰۵
• پرسشنامه این صفحه ساخت تیم تحریریه بایتیکل و آموزشی است

سؤالات متداول

این مطلب آموزشی است و توصیه به خرید، فروش یا نگهداری هیچ دارایی‌ای نیست.

⚠️

سلب مسئولیت و شفافیت در بایتیکل

تمامی مطالب منتشر شده در بلاگ آموزشی بایتیکل، اعم از تحلیل‌های بازار، بررسی پروژه‌ها، اخبار و معرفی پتانسیل‌های دنیای کریپتوکارنسی، صرفاً با رویکرد آموزشی و اطلاع‌رسانی تهیه شده‌اند. تیم تحریریه بایتیکل تأکید می‌کند که این محتواها به هیچ عنوان «توصیه مستقیم خرید و فروش» یا «سیگنال سرمایه‌گذاری» محسوب نمی‌شوند.

با توجه به نوسانات شدید و ریسک‌های ذاتی بازارهای مالی، مسئولیت نهایی هرگونه تصمیم‌گیری اقتصادی، سود یا ضرر احتمالی، به‌طور کامل بر عهده شخص کاربر است. ما اکیداً توصیه می‌کنیم پیش از هرگونه مشارکت مالی، تحقیقات شخصی خود را (DYOR) تکمیل کرده و در صورت نیاز با مشاوران دارای صلاحیت مشورت کنید.