بلاک چین چیست؟

فهرست عناوین

امروزه بیت‌کوین به عنوان یکی از معروف‌ترین رمزارزها شناخته می‌شود که توسط کاربران در سراسر جهان تولید می‌شود و هیچ سازمان یا فردی مسئولیت آن را ندارد. امنیت بالا، غیرمتمرکز بودن، هزینه پایین و سرعت بالا از جمله ویژگی‌های بارز بیت‌کوین است. بیت‌کوین از ترکیب متنوعی از تکنولوژی‌ها و علوم مانند رمزنگاری و اقتصاد بهره می‌برد، اما ایده اصلی آن مبتنی بر بلاکچین است. بلاکچین به عنوان یک فناوری دفتر کل توزیع شده شناخته می‌شود که اطلاعات را در قالب بلاک‌هایی که به یکدیگر متصل هستند، ذخیره می‌کند. بلاکچین از ترکیب بلاک‌های اطلاعاتی تشکیل شده است که یک زنجیره اطلاعاتی را ایجاد می‌کنند. این تکنولوژی امکان ثبت اطلاعات به صورت امن و شفاف را فراهم می‌کند و به دلیل ویژگی‌های غیرقابل تغییر بودن و تمام شدن بلاک‌ها، اطلاعات درون آن به امنیت بالایی دست پیدا می‌کنند.

 

بلاک چین چیست؟

بلاک چین از ترکیب دو واژه «بلاک» (Block) و «چین» (Chain) به معنی زنجیره ایجاد شده است. پس میتوان گفت بلاک چین مجموعه‌ای از بلاک‌ها میباشد که به صورت یک زنجیره به یکدیگر متصل و مرتبط شده‌اند.

بلاک‌چین به عنوان یک ساختار زنجیره‌ای از بلاک‌های اطلاعاتی شناخته می‌شود که هر بلاک شامل اطلاعات تراکنش‌های تأیید شده در شبکه است. این بلاک‌ها با استفاده از توابع هش به یکدیگر وصل می‌شوند، و از این روش برای ایجاد اتصال بین بلاک‌ها و اطمینان از امنیت داده‌ها استفاده می‌شود.

در بلاک‌چین، تأیید و اضافه کردن تراکنش‌ها به بلاک به صورت غیرمتمرکز انجام می‌شود، بدون نیاز به واسطه‌های مرکزی مانند بانک‌ها. این اطلاعات توسط همه اعضای شبکه بررسی می‌شوند و توافق بر روی اعتبار تراکنش‌ها با استفاده از الگوریتم اجماع انجام می‌گیرد. بلاک‌چین به دلیل ویژگی‌هایی مانند امنیت بالا، غیرقابل تغییر بودن داده‌ها و عدم وجود واسطه‌ها، به عنوان یک سیستم پایه برای انجام تراکنش‌های رمزارزی و بسیاری از کاربردهای دیگر فناوری اطلاعات شناخته می‌شود.

بلاک چین

مفهوم غیرمتمرکز بودن در دنیای بلاک چین به چه معناست؟

در یک ساختار بانکی، اطلاعات حساب کاربران در یک مرکز مرکزی ثبت می‌شود که تنها کارمندان بانک و مدیران آن دسترسی به آن دارند و می‌توانند این اطلاعات را ویرایش کنند. حضور یک پایگاه داده مرکزی، از یک سو، امکان دسترسی سریع به اطلاعات را فراهم می‌کند اما از سوی دیگر، با معضلاتی مانند خطر نفوذ و حملات هک مواجه است که می‌تواند به از دست رفتن اطلاعات منجر شود.

ناپایداری این نهاد مرکزی می‌تواند باعث اختلال در کل سیستم شود و مشکلات امنیتی جدی را ایجاد کند. یک راه حل برای این موضوع ارائه داده شده است: بلاک چین، که یک دفتر کل توزیع شده و یک پایگاه داده است که اطلاعات در آن ذخیره می‌شود.

این تکنولوژی با توزیع اطلاعات تراکنش‌ها بین تمامی کاربران شبکه، از معایب سرورهای مرکزی جلوگیری می‌کند. در این رویکرد، همه کاربران یک نسخه از اطلاعات حساب‌ها را در اختیار دارند. بنابراین، حتی در صورت تلاش برای تغییر اطلاعات توسط یک تعداد محدود از کاربران، امنیت شبکه تهدید نمی‌شود. به علاوه، در صورتی که مشکلی برای یک یا چند کاربر رخ دهد، سیستم به طور مستقل ادامه می‌یابد. 

در مقابل، در یک سیستم بانکی متمرکز، کاربران برای استفاده از سرویس‌ها نیازمند احراز هویت هستند و این موضوع می‌تواند به نقض حریم خصوصی و سانسور اطلاعات منجر شود. بلاک چین به عنوان یک راه‌حل، کاربران را از این نگرانی‌ها آزاد می‌کند. بلاک چین به عنوان یک سیستم بین‌المللی، هزینه کمتری برای پرداخت‌های بین‌المللی دارد و از سرعت بیشتری نیز برخوردار است. در نهایت، با ویژگی‌های متنوع و منحصر به فرد خود، بلاک چین به عنوان یک راه‌حل نوین در عرصه فناوری و امنیت اطلاعات مطرح شده است.

چرا وجود بلاک چین و سیستم غیرمتمرکز مفید است؟

ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین بر روی بلاک‌چین توسعه یافته‌اند و اطلاعات و تراکنش‌های آن‌ها در بلاک‌ها ثبت، رمزنگاری و منتشر می‌شود. توسعه‌دهندگان می‌توانند با استفاده از این فناوری ارزهای دیجیتال را ایجاد کرده و پروژه‌ها و پلتفرم‌های مختلف با کاربردهای گوناگون توسعه دهند. بازی‌های مبتنی بر بلاک‌چین یکی از کاربردهای پرکاربرد این فناوری است که اخیراً بسیار محبوب شده است. بنابراین، علاوه بر اهداف بلاک‌چین که در بخش قبلی به آن‌ها اشاره شد، موارد زیر نیز از مهم‌ترین دلایل استفاده از تکنولوژی بلاک‌چین محسوب می‌شوند:

۱. تسهیل و تسریع در پرداخت‌ها و امور مالی

۲. ثبت اطلاعات و تاریخچه‌ی اموری مانند فعالیت‌های پزشکی

۳. تأیید هویت دیجیتال

۴. استفاده در زنجیره تأمین

۵. امکان اجرای اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز (DApps)

۶. پشتیبانی از بازی‌های بلاک‌چینی

بلاک چین

نحوه کارکرد بلاک چین چگونه است؟

ماینرها، افراد یا گروه‌هایی هستند که وظیفه ثبت و پردازش تراکنش‌ها در شبکه بلاک‌چین را بر عهده دارند. آن‌ها مسئول تایید و صحت تراکنش‌ها و اضافه کردن آن‌ها به بلاک‌ها هستند. تعداد زیادی از ماینرها در سراسر شبکه وجود دارد که باعث افزایش امنیت شبکه می‌شود، زیرا با توجه به تعداد زیاد، امکان تقلب در ثبت تراکنش‌ها کاهش می‌یابد. به همین دلیل، ماینرها به عنوان یکی از عوامل اصلی امنیت بلاک‌چین محسوب می‌شوند و برای انجام این کارها پاداش دریافت می‌کنند.

در بلاک‌چین، اطلاعات به صورت توزیع‌شده بر روی نودها قرار می‌گیرد. نودها به عنوان کامپیوترهایی عمل می‌کنند که این اطلاعات را نگهداری می‌کنند و در آن‌ها ذخیره می‌شود. هر کامپیوتر می‌تواند یک نود باشد و افزایش تعداد نودها به افزایش امنیت شبکه کمک می‌کند، زیرا با افزایش تعداد نودها، امکان تخریب یک نقطه تکان‌دهنده در شبکه کاهش می‌یابد.

نود در بلاک چین چیست و چه کاربردی دارد؟

تمامی دستگاه‌هایی که به شبکه متصل هستند، به عنوان گره یا نود شناخته می‌شوند. هر یک از این دستگاه‌ها یک نسخه از بلاک‌چین را در خود ذخیره می‌کنند و اطلاعات را با سایر دستگاه‌های متصل به همان شبکه به اشتراک می‌گذارند. کاربران نیازی به مدیریت دستی این فرآیند‌ها ندارند، زیرا کافی است نرم‌افزار مربوط به بلاک‌چین را دانلود و نصب کنند تا تمام اعمال به صورت خودکار انجام شود. این توضیحات، تعریف کلی از مفهوم گره یا نود در شبکه است، اما در بخشی از این مفهوم می‌توان به سایر کاربران یا اشیا در تعامل با شبکه اشاره کرد. به عنوان مثال، در حوزه رمزارزها، یک اپلیکیشن والت موبایل ساده می‌تواند به عنوان یک نود سبک (لایت) شناخته شود.

بلاک چین

انواع بلاک چین

۱٫ بلاک چین عمومی 

بلاک چین‌های عمومی بدون نیاز به مجوز هستند و هر کسی می‌تواند در آن‌ها مشارکت کند. در این نوع از بلاک چین، هیچ مرجع واحدی نودها را کنترل نمی‌کند و بنابراین کاملاً غیرمتمرکز است. این بلاک چین‌ها برای معامله و استخراج ارزهای دیجیتالی مانند بیت کوین مناسب‌اند.

۲٫ بلاک چین خصوصی :

بلاک چین خصوصی توسط یک سازمان یا گروه کنترل می‌شود و فقط اعضای مشخصی می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. این نوع بلاک چین به میزانی غیرمتمرکز است که توسط گروه کنترل‌کننده مدیریت می‌شود و در صورت لزوم می‌تواند تغییراتی در بلاک‌ها اعمال کند. ریپل یکی از مثال‌های بلاک چین خصوصی است.

۳٫ بلاک چین هیبریدی

بلاک چین‌های هیبریدی ترکیبی از عناصر بلاک چین خصوصی و عمومی هستند و توسط یک سازمان یا گروه کنترل می‌شوند. در این نوع از بلاک چین، بخشی از داده‌ها خصوصی و بخشی دیگر عمومی است. اعضای عمومی می‌توانند با استفاده از قراردادهای هوشمند تعبیه‌شده در این بلاک چین، بررسی کنند که آیا تراکنش‌های خصوصی انجام شده‌اند یا خیر.

۴٫ بلاک چین کنسرسیومی :

بلاک چین کنسرسیومی بین گروهی از سازمان‌ها مشترک است و برای صنایعی کاربرد دارد که تعداد زیادی سازمان با اهداف و مسئولیت مشترک دارند. در این نوع از بلاک چین، تمام سازمان‌های مشمول در آن مسئولیت حفظ و مدیریت شبکه را برعهده دارند. به عنوان مثال، کنسرسیوم شبکه تجارت جهانی کشتی‌رانی یکی از نمونه‌های بلاک چین کنسرسیومی است که هدف آن دیجیتالی‌کردن صنعت حمل‌ونقل و افزایش همکاری بین اپراتورهای صنعت دریایی است.

نقاط قوت بلاک چین چیست؟

بلاک‌چین‌هایی که به درستی مهندسی شده‌اند، مانع مهمی را از سر راه سهامداران صنایع مختلف، از بازارهای مالی گرفته تا کشاورزی، برمی‌دارند. یک شبکه توزیع شده و فاقد موجودیت کنترل‌کننده مرکزی، دارای مزایایی نسبت به مدل سنتی کلاینت – سرور است.

یکی از مهمترین ویژگی‌های بلاک‌چین که در وایت پیپر بیت کوین روی آن تاکید فراوانی شده، انتقال وجوه بین کاربران بدون حضور واسطه‌ها است. در سایر بلاک‌چین‌هایی که بعد از بیت کوین ظهور کردند، این ویژگی بهبود پیدا کرده و امکان ارسال مستقیم همه نوع اطلاعات بیت کاربران، بدون حضور یک میانجی، میسر شده است. از جمله مهمترین دستاوردهای حذف واسطه‌ها، کاهش تعداد کاربران درگیر در یک ارتباط (و کاهش ریسک افشای اطلاعات) و پایین آمدن کارمزدها و هزینه‌ها به خاطر عدم برداشت بخشی از آن‌ها توسط یک میانجی است.

همانطور که پیشتر اشاره کردیم، مشاهده یک بلاک‌چین عمومی نیازی به کسب اجازه ندارد. با توجه به عدم مدیریت و کنترل آن توسط فرد یا نهادی خاص، هیچ مانعی برای ورود به شبکه، مشاهده پایگاه داده و عضویت وجود ندارد. هر فرد دارای دسترسی به اینترنت در سراسر دنیا قادر به برقراری ارتباط با سایر نودهای شبکه خواهد بود.

یکی دیگر از مزیت‌های بزرگ بلاک‌چین، مقاومت بالا در برابر سانسور است. به منظور فلج کردن یک سرویس متمرکز، فرد یا گروهی از خرابکاران سایبری کافی است سرور را هدف حمله قرار بدهند. اما در شبکه‌ای نظیر به نظیر، هر گره به عنوان یک سرور مجزا ایفای نقش می‌کند. پس برای فلج کردن شبکه می‌بایست به کل آن‌ها به طور همزمان حمله کرد.

اکوسیستمی شبیه بیت کوین متشکل از بالای ۱۰ هزار نود قابل مشاهده در سراسر دنیا است. به همین دلیل حتی گروه‌های هکری بزرگ نیز نمی‌توانند شبکه را از سرویس‌دهی خارج کنند. نباید فراموش کرد در شبکه‌های بلاک‌چینی نظیر بیت کوین تعداد قابل توجهی گره مخفی نیز وجود دارند.

بلاک چین

نقاط ضعف بلاک چین چیست؟

۱. محدودیت در سرعت و مقیاس‌پذیری: برخی از بلاک چین‌ها به دلیل ساختارشان محدودیت‌هایی در سرعت پردازش تراکنش‌ها و قابلیت مقیاس‌پذیری دارند. این مسئله ممکن است باعث کاهش کارایی و کاربردی بودن بلاک چین در برخی از موارد شود.

۲. هزینه‌های انرژی: فرآیند استخراج بلاک‌ها در برخی از بلاک چین‌ها نیازمند مصرف بالایی از انرژی است که می‌تواند مسئله محیطی و اقتصادی را به وجود آورده و باعث افزایش هزینه‌ها و محدودیت‌هایی برای استخراج کنندگان شود.

۳. حفاظت از حریم خصوصی: در برخی از بلاک چین‌ها، اطلاعات تراکنش‌ها به صورت عمومی قابل دسترسی است که می‌تواند باعث نقض حریم خصوصی کاربران شود.

۴. تهدیدهای امنیتی: هرچند بلاک چین با استفاده از رمزنگاری به امنیت داده‌ها توجه زیادی دارد، اما هنوز ممکن است با تهدیدات امنیتی مواجه شود. به عنوان مثال، حملات ۵۱٪، حملات دوقلو، و حملات کنترل کلیدی می‌توانند به بلاک چین‌ها آسیب برسانند.

۵. قانون‌گذاری و مسائل حقوقی: تطابق بلاک چین با قوانین و مقررات مختلف در حوزه‌های مختلف، از جمله حقوق مالکیت فکری و مسائل مالی، هنوز به یک چالش برای این فناوری تبدیل شده است.

۶. اتکا بر فناوری: بلاک چین به طور کلی به فناوری وابسته است و وابستگی بیش از حد به آن می‌تواند به شکست شبکه منجر شود، به خصوص در صورتی که فناوری مربوطه منسوخ شود یا به مشکلات فنی برخورد کند.

بلاک چین چه کاربرد هایی دارد؟

۱٫ ارزهای دیجیتال: بلاک چین به عنوان زیرساخت اصلی برای ارزهای دیجیتال مانند بیت کوین عمل می‌کند و امکان انتقال ارزهای دیجیتال بین افراد بدون نیاز به واسطه‌های مالی را فراهم می‌سازد.

۲٫ معاملات مالی: از طریق بلاک چین، معاملات مالی مانند انتقال پول، وام‌دهی و پرداخت‌ها بدون نیاز به بانک‌ها و سیستم‌های مالی سنتی انجام می‌شود.

۳٫ زنجیره تأمین: بلاک چین در صنعت زنجیره تأمین به بهبود شفافیت، ردیابی محصولات، افزایش امنیت و کاهش تقلب کمک می‌کند.

۴٫ حوزه‌های بهداشت و پزشکی: استفاده از بلاک چین در این حوزه‌ها به منظور ثبت تاریخچه بیماران، ردیابی داروها و اطلاعات پزشکی بسیار مفید است.

۵٫ امنیت سایبری: بلاک چین به عنوان یک سیستم غیرقابل تغییر و غیرمتمرکز، بهبود امنیت سایبری را در انتقال داده‌ها و اطلاعات فراهم می‌کند.

۶٫ ثبت اسناد و قراردادها: بلاک چین می‌تواند به عنوان یک پایگاه داده امن برای ثبت اسناد رسمی، قراردادها و تراکنش‌های حقوقی عمل کند.

۷٫ صنایع هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء (IoT): بلاک چین می‌تواند در این صنایع به منظور مدیریت و ردیابی داده‌های بزرگ و امنیت بیشتر استفاده شود.

۸٫ مدیریت هویت: بلاک چین می‌تواند در مدیریت هویت‌های دیجیتال و اطلاعات شخصی مورد استفاده قرار گیرد و امنیت اطلاعات را تضمین کند.

بلاک چین

جمع بندی

بلاک چین به عنوان یک فناوری نوآور و قدرتمند، توانسته است نظام‌های اطلاعاتی و اقتصادی را متحول کند. این فناوری که از زمان ظهور بیت کوین در سال ۲۰۰۹ مورد توجه قرار گرفته است، امروزه در انواع مختلف صنایع و حوزه‌های فعالیتی کاربردهای گسترده‌ای دارد. بلاک چین به عنوان یک پایگاه داده توزیع‌شده و بدون مرکز، توانایی ثبت و ردیابی تراکنش‌ها را بدون نیاز به واسطه‌های مالی فراهم می‌آورد و امنیت بالایی را ارائه می‌دهد.

از جمله مهمترین ویژگی‌های بلاک چین می‌توان به غیرقابل تغییر بودن داده‌ها، امکان انتقال ارزها و داده‌ها بدون نیاز به واسطه‌های مالی، افزایش شفافیت و کاهش تقلب در صنایع مختلف، و ایجاد یک بستر امن و قابل اعتماد برای ثبت و انتقال اطلاعات اشاره کرد. همچنین، بلاک چین به عنوان یک فناوری متن‌باز، امکان استفاده گسترده و توسعه اپلیکیشن‌ها و سرویس‌های جدید را فراهم می‌کند.

اما با وجود تمامی مزایا و کاربردهای بلاک چین، هنوز نقاط ضعفی نیز وجود دارد که شامل مسائلی مانند مقیاس‌پذیری، هزینه‌های اجرایی بالا، و قوانین و مقررات مختلف حکم‌زندگی در این فضاست. اما با توجه به پتانسیل بالای بلاک چین و پیشرفت‌های روزافزون در این زمینه، انتظار می‌رود که این فناوری در آینده‌ای نزدیک، نقش مهمتری در جوامع و صنایع جهانی ایفا کند و بهبود‌های چشمگیری در مدیریت داده‌ها، امنیت، و انتقال ارزها و داده‌ها داشته باشد.

0/5 (0 نظر)
اشتراک‌گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *